Sunday, November 1, 2015

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายมหาชน กำเนิดแนวความคิดและพัฒนาการของกฎหมายมหาชน

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายมหาชน

กำเนิดแนวความคิดและพัฒนาการของกฎหมายมหาชน           
                                             
1.  กำเนิดแนวความคิดกฎหมายมหาชน
ความคิดในการแบ่งสาขาของกฎหมายออกเป็นกฎหมายเอกชนและกฎหมายมหาชน มีมาตั้งแต่สมัยโรมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสมัยอารยะธรรมโรมันโบราณ เมื่อประมาณ 500 ปี ก่อน ค.ศ. แต่ไม่สู้จะมีความสำคัญนัก จนกระทั่งเมื่อ อัลเปียน (Ulpian) ได้อธิบายว่า กฎหมายมหาชนคืออะไร และมีการจัดทำกฎหมายปกครองขึ้นในยุคคลาสสิก จึงได้มีบทบาทสำคัญขึ้น และเสื่อมลงอีกครั้งเมื่อสิ้นสมัยของพระเจ้าจักรพรรดิจัสติเนียน

2.  พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในประเทศภาคยุโรป
กฎหมายมหาชนรุ่งเรืองมากในประเทศฝรั่งเศส เพราะอิทธิพลของกฎหมายโรมัน อิทธิพลของปรัชญากฎหมายธรรมชาติ และการปฏิวัติฝรั่งเศสเมื่อ ค.ศ. 1789  ซึ่งเป็นเหตุให้มีการจัดตั้งสภาแห่งรัฐขึ้นทำหน้าที่เป็นศาลปกครองสูงสุดในเวลาต่อมา

3.  พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในประเทศคอมมอนลอร์
ประเทศอังกฤษได้รับอิทธิพลจากกฎหมายโรมันน้อย และประกอบกับเหตุอื่นๆ อีกหลายเหตุ เช่น นักกฎหมายผู้หนึ่ง  คือไดซีย์ (A.V.Diccy) ซึ่งโจมตีการแบ่งสาขาของกฎหมายในฝรั่งเศส และคัดค้านการจัดตั้งศาลปกครองในอังกฤษอย่างรุนแรง  ทำให้พัฒนาเกี่ยวกับกฎหมายมหาชนช้ากว่าที่ควร

4.  พัฒนาการของกฎหมายมหาชนในประเทศไทย
พัฒนาช้ากว่าในประเทศอื่นเนื่องจาก
1. เราเพิ่งรู้จักกฎหมายสาขานี้เมื่อประมาณ 50-60 ปี มานี้เอง
2. อิทธิพลของกฎหมายอังกฤษ ทำให้เราไม่เห็นความจำเป็นในการแบ่งแยกสาขากฎหมายอย่างในประเทศภาคพื้นทวีป
3.เราเพิ่งมีกฎหมายที่พอจะจัดเป็นกฎหมายมหาชนได้เมื่อหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง (2475)
4.อิทธิพลทางการเมือง การปกครอง หรือการปฏิวัติรัฐประหาร ทำให้พัฒนาการของกฎหมายมหาชนชะงักลง
5.อิทธิพลของหลักการแบ่งแยกอำนาจ ซึ่งเรายังเข้าใจไม่ตรงกัน
6.การจัดการศึกษาวิชากฎหมายในประเทศไทย ไม่เอื้ออำนวยต่อการพัฒนาการของกฎหมายมหาชน
                                                                                                                                                                     
ตอนที่1.2ความหมายประเภทและบ่อเกิดของกฎหมายมหาชน  

1.  ความหมายของกฎหมายมหาชน
กฎหมายมหาชน คือ กฎหมายที่กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ หรือหน่วยงานของรัฐกับราษฎรในฐานะที่รัฐเป็นฝ่ายปกครองราษฎร  กล่าวคือในฐานะที่รัฐมีฐานะเหนือกว่าราษฎร

2.  ประเภทของกฎหมายมหาชน
(1) รัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่นในลักษณะเดียวกัน เช่นพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดิน
(2) กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ เช่นกฎหมายเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กฎหมายพรรคการเมือง กฎหมายเกี่ยวกับการออกเสียงแสดงประชามติ กฎหมายเกี่ยวกับวิธีพิจารณาของตุลาการรัฐธรรมนูญ
(3)   กฎหมายปกครอง ได้แก่กฎหมายที่วางหลักการจัดระเบียบการปกครองโดยตรง กฎหมายที่กำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับการบริหารงาน เช่นกฎหมายภาษีอากร กฎหมายเกี่ยวกับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม กฎหมายแรงงาน
(4)  กฎหมายการคลังเช่นกฎหมายงบประมาณ กฎหมายเงินตรา


กฎหมายมหาชนที่จัดเพิ่มใหม่เมื่อไม่นานมานี้ได้แก่
(1) กฎหมายอาญา ซึ่งรวมประมวลกฎหมายอาญา ประมวลกฎหมายอาญาทหาร
(2) กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา รวมถึงวิธีพิจารณาความในศาลคดีเด็กและเยาวชน
(3) กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ซึ่งรวมกฎหมายล้มละลาย
(4) กฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลยุติธรรม
(5) กฎหมายเศรษฐกิจ


บ่อเกิดของกฎหมายมหาชน
(1)  กฎหมายลายลักษณ์อักษร
(2)  กฎหมายที่มิได้บัญญัติขึ้นเป็นลายลักษณ์อักษรนอกจากนี้ยังมีบ่อเกิดจากทฤษฎีการเมือง การปกครอง และการคลังอีกด้วย

No comments:

Post a Comment